Vanredna situacija je stanje kada su rizici i prijetnje ili poslijedice katastrofa, vanrednih događaja i drugih opasnosti po stanovništvo, životnu sredinu i materijalna dobra takvog obima i intenziteta da njihov nastanak ili poslijedice nije moguće spriječiti ili otkloniti redovnim djelovanjem nadležnih organa i službi, zbog čega je za njihovo ublažavanje i otklanjanje neophodno upotrebiti posebne mjere, snage i sredstva uz pojačan režim rada. Vanredne situacije su jedna od konstanti ljudske historije i njegovo pojmovno određenje opredeljuju prije svega različite vrste opasnosti koje ugrožavaju bezbjednost i koje, uzrokovane dejstvom prirode ili djelatnošću ljudskog faktora, mogu da dovedu do njenog nastanka na određenoj teritoriji.

Kod vanrednih situacija većih razmjera kao npr. poplave, požari, potresi, epidemije, oluje itd., sanitarni inžinjeri svoju ulogu nalaze u tome da učestvuju u:

  • uređenje privremenog smještaja,
  • opskrbom pitkom vodom,
  • osiguranju uslova za provođenje lične higijene,
  • provođenju higijenskih zahtjeve za pripremu hrane,
  • zbrinjavanje otpada iz privremenih stambenih objekata i područja,
  • dezinfekciju, dezinfekciju, kontrolu štetočina i dekontaminaciju,
  • kontrola provedenih privremenih mjera

Osnovni cilj upravljanja vanrednim situacijama jeste da se ranjivost populacije koju je zahvatila određena katastrofa ublaži i umanji, odnosno da postupanje u slučaju katastrofe učini organizovanim i djelotvornim. Radi se o sistematskom procesu koji uključuje planiranje, organizaciju, koordinaciju i kontrolu. Činjenica da sanitarni inžinjer svojim znanjem, vještinama i razmišljanjem može dati važan doprinos upravljanju u hitnim situacijama, te obzirom na učestalost vanrednih situacija u poslijednje vrijeme, učešće sanitarnih inženjera u ovom području podliježu posebnom poglavlju posvećenom ulozi sanitarnih inžinjera u hitnim i vanrednim situacijama.